Về Lý Sơn nghe chuyện cá Ông cứu người

1. Men theo con đường ven đại dương Lý Sơn, chúng tôi dễ ợt bắt gặp mặt hàng chục lăng tuyển mộ Ông Nam Hải (tên gọi tôn kính của ngư dân bỏ ra cho cá Voi) nằm uy nghiêm trên trảng cát trắng, giữa những ruộng hành tỏi non tươi. Sinh khí mạnh bạo của đất và người Lý Sơn ngàn đời vẫn thế, luôn đan xen, hòa quyện kết hợp giữa trời với hồ nhưng không thể thiếu tín ngưỡng tâm linh về loài cá Ông huyền thoại.

Tục phụng dưỡng cá Ông là truyền thống tôn giáo có trong khoảng lâu đời ở Lý Sơn (Quảng Ngãi). Bề thế nhất phải kể tới xương cốt ngài Đồng Đình Đại Vương ngự ở đảo trong khoảng ba trăm năm về trước. Cho tới nay, bộ xương vẫn chiếm đoạt lĩnh ở ngôi vị đầu bảng khu vực Đông Nam Á về chiều dài và chiều rộng.

Ngoài những giá trị linh tính linh nghiệm đối với ngư dân thì Ông còn là một trong những vị Nam Hải uy quyền nhất trên hồ. Các bậc cố lão ở Lý Sơn kể lại rằng, thời gian Ông dạt vào bờ, trời đại dương vần vũ mây giông, có hẳn một đoạn đường trên hồ lằn phía sau lưng, xung quanh tạo nên những cột sóng lớn lao hình rẽ quạt. Trước khi "lụy" (chết), Ông dồn đông đảo sức lực còn lại, tung cả thân hình lên không trung như một lời chào sau cuối đến hòn đảo thân thiện và những con dân của hồ. Trong giai đoạn táng, người ta nhận thấy trên bản thân mình Ông chằng chịt vết thương do vật lộn với chông gai để cứu ngư gia chạm chán nạn.

Những phận người mưu sinh nhỏ nhắn ngoài biển.

Ông Nguyễn Nghề (An Bình, Lý Sơn) có thâm niên trên 60 năm đi đại dương và đã vài lần chạm mặt Ông thì không bao giờ quên được những phút giây li kỳ ấy. Trên 80 tuổi, trí tưởng của ông có thể đã quên toàn bộ thứ, nhưng chuyện chạm chán cá Ông vẫn như mới vừa xảy ra ngày hôm qua. 

Vào một đêm bốn tuần 10 phương pháp nay 40 năm, ngư phủ Nguyễn Nghề đang thả câu ở vùng biển Hoàng Sa của vn thì nghe có tiếng gió rít mạnh, tiếng ầm ầm từ phía xa. Chiếc thuyền nan tre cánh buồm nao núng. Kinh nghiệm phổ thông năm đi đại dương,

Nguyễn Nghề phản hồi, đây là cơn lốc đại dương tầm trung, có tạo vòi rồng nhỏ nhắn. Ông chỉ kịp kêu lên một tiếng: "Bằng hữu nắm tay nhau", tức thời chiếc thuyền bị tấn công bay xa gần chục mét rồi lật úp. Cột nước trắng xóa quất thẳng tham gia mặt, hộc cả máu mũi. Sợi dây thừng cột chặt ba con người lại với nhau đứt tung, văng một thủy thủ ra xa.

Màn đêm đen kịt, Nguyễn Nghề và một bạn thuyền cố với tay lần mò để sắm người bạn kia nhưng không thể vì mất hướng đi. Sức lực kiệt quệ, nhị bàn tay đã buộc chặt vào dây để thần chết kéo đi. Đang miên man nghĩ về cái chết, thì nghe có tiếng ầm bên cạnh rất mạnh, dưới ánh sáng mờ nhạt của tại sao đêm, Nguyễn Nghề hét lên: "Thằng Cu Em kia rồi".

Cu Em nằm dài trên một thân hình to đùng đang lừng lững tuồi về phía nhì ngư gia. Họ ấp ủ nhau mừng, khóc không thành tiếng vì Ông đã sinh ra. Giữa biển đêm mát rượi, ba loài người bé bỏng ngồi trên chính mình Ông và cảm kiếm được sự sống đi về. Ông dìu ngư dân đến chỗ chiếc thuyền đang xiêu dạt, nữ tính nghiêng người để họ leo lên, rồi Ông thong thả bặt tăm tham gia lòng hồ.

Những ngư gia cao tuổi ở Lý Sơn là nhân chứng sống chứng minh cá Ông cứu người.

Cảm giác đêm bốn tuần 10 năm ấy luôn ở trong tâm khảm và suy nghĩ của lão ngư Nguyễn Nghề. Nó như một giấc mơ cổ tích có thật. Nhì người bạn đồng hành cũng vậy, trong khoảng ngày được Ông cứu, họ như trẻ ra mấy tuổi, yêu hồ mãnh liệt hơn, sâu thẳm hơn. Những khi biển nghèo cá tôm, họ muốn bỏ nghề nhưng nghĩ về Ông lại như có gì đó thúc giục phải ra khơi.

Ở đảo Lý Sơn, ngư dân xem Ông là bà tiên, ông bụt có thật của hồ cả. Việc thờ cúng Ông trở thành một phần cần thiết trong cuộc sống. Việc Ông cứu người dưng đại dương là sự thực được chứng minh qua bao đời ngư phủ.

Hình như, Ông còn hộ trì cho mưa thuận gió hòa, cho mùa màng tươi tốt của bà con trên đảo. Vì vậy, ngư dân trước khi ra khơi, việc đầu tiên họ làm là thắp hương cho Ông để cầu an toàn, may mắn, cầu Ông độ trì trời yên ổn bể yên ổn, cá tôm đầy thuyền.

Theo tập tục hàng trăm năm đi biển của ngư gia Lý Sơn, hễ khách hàng nào nhận thấy Ông lụy thì phải có nghĩa vụ táng ông thật chú ý. Phải tắm cho Ông bằng rượu và liệm bằng vải đỏ, sau đó phải để tang, chọn ngày tổ chức cúng giỗ như với phụ thân mẹ mình. Ba năm sau ngày ông mất, dân làng đơn vị lễ cải chôn cất, sau đó đem tro cốt Ông vào lăng thờ phụng.

2. Cơn bão Chanchu năm 2006 đã gây ra thảm họa hoảng hồn cho người dân phổ biến tỉnh ven hồ vietnam. Nhiều mái nhà tan cửa nát nhà, những người bà xã mất chồng, những đứa trẻ mồ côi cha. Mất mát và dâu bể không gì bù lấp, dai dẳng đến tận bây giờ.

Giữa tâm chấn của bão dữ, câu chuyện cá Ông cứu sống thuyền trưởng Nguyễn Văn Thiện cùng 14 thủy thủ ở Lý Sơn được xem như phép màu kỳ diệu, như liều thuốc xoa dịu nỗi đau trong những ngày mưa bão tóc tang. Từ già tới trẻ, trong khoảng đàn ông đến thiếu nữ đều thuộc lòng câu chuyện về sự đi về kỳ diệu ấy.

Năm đó, tin bão dữ ập tới khi tàu anh Thiện đang neo đậu ở vùng hồ phía Nam quần đảo Hoàng Sa thuộc độc lập vietnam. Hơn 20 năm đi đại dương, anh Thiện không mấy khiếp sợ khi tâm bão cách thức tàu một vài trăm hải lý, thời điểm đó đủ để tàu vào đến đất liền trú giảm thiểu kịp. Nhưng anh Thiện chẳng thể lường trước được sức gió và con đường di chuyển của bão lại với tốc độ cao và mạnh tới vậy.

Khi tàu cách thức Lý Sơn khoảng 8 hải lý thì bão đuổi tới. Giữa tâm bão giật cấp 15, tàu như vỏ trấu, chấp chới chỉ chờ lật úp xuống đại dương. Sóng cao quá thân tàu, tiến công chát chúa không thương nuối tiếc. 15 con người khoác chặt vai nhau, gào thét cầu cứu ông Nam Hải.

Tưởng như đã cầm chắc cái chết thì bất ngờ thấy Ông phía trước mặt, vững chãi như tấm phản to con. Nhị bên mạn tàu nhị Ông sừng sững song hành, kẹp giữ cho tàu khỏi nghiêng ngả trước sóng lớn. Ông thứ ba bơi nối đuôi tàu phân thành bức rào chắn, xung quanh sóng cao như cột nhà đập tham gia lưng. Ông như thác bọn mà con tàu vẫn được bảo vệ vững bền.

Di tích đền thờ cá Ông được xây đắp vào thế kỷ 19 ở thôn Đông, An Hải, Lý Sơn.

Đây là di tích tín ngưỡng cổ điển còn sót lại, là nơi diễn ra lễ hội tôn giáo mang đặc thù văn hóa biển.

Nhì đêm ba ngày nằm trong tâm bão, tàu của họ được các Ông Nam Hải chở che, bao bọc an ninh. Thủy tiên chỉ còn nhân thức ấp ôm nhau khóc, chắp tay quỳ bái tạ ơn các Ông. Sự trở về an ninh của con tàu nhỏ xíu giữa mắt bão khiến nức lòng con dân trên đảo. Họ càng có thêm cơ chế để củng cố niềm tin tham gia một vị thần của đại dương để vững tâm ra khơi.

Người địa phương Lý Sơn yêu biển từ khi mới hiện ra cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay xuôi tay. Biển nhân từ hòa cho cá tôm nuôi sống con dân, nhưng cũng sẵn sàng cướp mất những "hòn máu" của đảo. Lão ngư Nguyễn Văn Điệu bùi ngùi cho nhân thức, cá Ông không chỉ cứu người sống mà còn cứu cả người chết. chậm triển khai là những người bỏ xác ngoài hồ, Ông dìu tham gia bờ để thân xác họ không bị các loài cá khác gặm nhấm hoặc tan rữa ngoài hồ. Ông đưa họ đi về với núm đất quê hương, đó là nguyên nhân phổ biến xác chết được nhận thấy còn đa số vẹn nguyên nằm ngay ngắn khi lưu lạc vào bờ.

12 năm trước, em trai của ông Điệu biến mất trong một đêm đi câu mực. Một ngày, nhị ngày cả đảo đi mua không thấy tăm dạng đâu. Đoán rằng, người đã chết ngoài biển chẳng thể trở về nữa. Một tuần sau, trong giấc nằm mơ, ông Điệu thấy em bản thân đang nằm trên bản thân mình ông Nam Hải rẽ sóng tham gia bờ. Trời chưa kịp sáng, ông Điệu bật dậy ra biển. Có yếu tố gì đó nhức nhói trong giấc mơ khiến cho ông Điệu chăm chắm nhìn về phía đại dương.

Và từ xa xa, một xác người đang theo con sóng đẩy vào bờ. Linh giác méc bảo, ông Điệu bơi thật nhanh ra và mắt ông cay xè khi nhận ra hình hài nhợt nhạt của người em trai.

Theo suy luận của ông Điệu thì biển cả bát ngát, sóng xô gió đẩy, có một sự trùng lặp giữa giấc mơ về đời thực. chậm triển khai là em trai của ông đã hiện ra ngay sau giấc mơ và trôi về đúng cái trảng cát có phần chiêu tập ông bà. Tuy không tận mắt nhìn thấy, nhưng ông Điệu tin rằng, sự trở về của người em trai có bàn tay giúp đỡ của Ông Nam Hải.

Ngư dân Lý Sơn xem cá Ông là người phụ vương mập mạp nhất của hồ cả. Nhưng thân phụ không thể che chở hết cho đồng chí con trước sự cuồng phong của thiên nhiên. Bao bọc nhiêu cuộc ra đi chẳng thể trở về hoặc trở về với một hình hài khác, người Lý Sơn chua xót nhưng rồi cũng nhẹ hẫng trước quy luật mượn trả của đất trời. Và Ông Nam Hải, vẫn muôn đời là vị thần hộ mệnh của ngư gia giữa biển.

Ngọc Thiện - Văn Hào

Tham khảo thêm: váy ngủ 2 dây